Yvon Jaspers is al jarenlang een vertrouwd gezicht op de Nederlandse televisie. Met Boer zoekt vrouw brengt ze mensen samen en geeft ze kijkers een inkijkje in het leven op het platteland. Maar achter de schermen kreeg de presentatrice zelf te maken met een ingrijpende gebeurtenis binnen haar familie. Die ervaring vormt nu de aanleiding voor een nieuw televisieprogramma waarin ze op zoek gaat naar antwoorden op vragen die haar al lange tijd bezighouden.
In 2024 kreeg haar jongere broer, die destijds pas 40 jaar oud was, de diagnose parkinson. Het nieuws had grote invloed op het gezin en zette Yvon aan het denken over de mogelijke oorzaken van de aandoening.
Wat begon als een persoonlijke zoektocht, groeide uiteindelijk uit tot een tweedelige televisieserie met de titel De boer, de broer, de zus en de ziekte.
Daarin onderzoekt Yvon een onderwerp dat zowel haar eigen familie als de Nederlandse landbouw raakt: de mogelijke relatie tussen het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de ziekte van Parkinson.
Voor de presentatrice is het een heel ander project dan de programma’s waarmee het publiek haar doorgaans associeert. Dit keer staat niet de zoektocht naar liefde centraal, maar een vraagstuk dat voor haar een directe persoonlijke betekenis heeft gekregen.
Toen haar broer de diagnose kreeg, veranderde haar kijk op het onderwerp. Een aandoening waar ze voorheen niet op dezelfde manier mee te maken had, werd plotseling onderdeel van haar eigen dagelijks leven.
‘Ineens werd die ziekte onderdeel van ons leven’, vertelt Yvon over die periode.
Vanaf dat moment bleef vooral één onderwerp haar bezighouden: de discussie over mogelijke verbanden tussen bepaalde bestrijdingsmiddelen en parkinson.
‘De vragen over een mogelijke relatie tussen pesticiden en parkinson lieten me niet meer los’, legt ze uit.
Die nieuwsgierigheid bracht haar ertoe om zich verder in het onderwerp te verdiepen.
Opvallend genoeg heeft haar broer zelf geen achtergrond als boer. Toch heeft Yvon door haar televisiewerk juist veel ervaring met het leven en werken op agrarische bedrijven.
Al ruim twintig jaar bezoekt ze voor Boer zoekt vrouw boerderijen in verschillende delen van Nederland. In die periode heeft ze van dichtbij kennisgemaakt met de mensen die dagelijks in de landbouw werkzaam zijn.
Daardoor kent ze niet alleen de persoonlijke verhalen van boeren, maar heeft ze ook gezien hoe belangrijk hun bedrijven en werkzaamheden voor hen zijn.
Juist die jarenlange betrokkenheid maakt het onderwerp voor haar ingewikkeld. Aan de ene kant wil ze meer begrijpen van het wetenschappelijke onderzoek naar mogelijke gezondheidsrisico’s. Aan de andere kant weet ze dat boeren in hun dagelijkse werk afhankelijk kunnen zijn van middelen die worden gebruikt om gewassen te beschermen.
View this post on Instagram
In haar nieuwe programma probeert ze daarom niet één kant van het verhaal te vertellen.
Yvon benadrukt dat het tweeluik niet is gemaakt om vooraf een bepaalde conclusie te bewijzen. Ze wil juist onderzoeken welke vragen er spelen en waarom het onderwerp zoveel verschillende belangen raakt.
Daarvoor spreekt ze met uiteenlopende betrokkenen.
Zo komen artsen en wetenschappers aan het woord die zich bezighouden met onderzoek naar de ziekte van Parkinson en mogelijke omgevingsfactoren.
Daarnaast gaat de presentatrice in gesprek met boeren die moeten nadenken over de toekomst van hun bedrijven en de gevolgen van veranderingen in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
Ook omwonenden krijgen een plaats in het programma. Zij kunnen vanuit hun eigen leefomgeving met andere vragen en zorgen naar hetzelfde onderwerp kijken.
Verder betrekt Yvon haar eigen familie bij de documentaire, waardoor de persoonlijke aanleiding voor haar zoektocht zichtbaar blijft.
De presentatrice wil daarmee laten zien dat het vraagstuk verder gaat dan een eenvoudige tegenstelling tussen mensen die voor of tegen bestrijdingsmiddelen zijn.
Volgens haar spelen er meerdere belangen die niet zomaar los van elkaar kunnen worden gezien.
‘Ons voedsel gaat iedereen aan’, zegt Yvon.
Daarmee wijst ze op de bredere betekenis van de discussie. De manier waarop voedsel wordt geproduceerd, raakt niet alleen boeren, maar ook consumenten en mensen die in de omgeving van landbouwbedrijven wonen.
Tegelijkertijd beseft ze dat veranderingen in de landbouw voor sommige ondernemers grote gevolgen kunnen hebben.
Tijdens haar gesprekken besteedt ze daarom ook aandacht aan boeren die zich zorgen maken over hun bestaanszekerheid.
Ze vertelt dat ze bewust heeft geluisterd naar ondernemers die vrezen dat hun bedrijf zonder bepaalde gewasbeschermingsmiddelen geen toekomst heeft.
Dat perspectief vindt ze belangrijk, juist omdat ze door haar jarenlange televisiewerk veel boeren en hun dagelijkse werkelijkheid heeft leren kennen.
Het onderwerp laat zich volgens haar dan ook niet eenvoudig verdelen in twee tegenovergestelde kampen.
De wetenschappelijke vragen verdienen aandacht, maar ook de praktische gevolgen voor de landbouw moeten volgens Yvon onderdeel zijn van het gesprek.
Daarom probeert ze in het programma verschillende ervaringen en inzichten naast elkaar te plaatsen, zonder vooraf te bepalen welke uitkomst de kijker moet trekken.
Dat betekent ook dat de documentaire geen definitief antwoord belooft op de vraag waardoor haar broer parkinson heeft gekregen.
De mogelijke relatie tussen blootstelling aan bepaalde gewasbeschermingsmiddelen en de ziekte wordt onderzocht, maar daaruit kan niet automatisch worden afgeleid wat in een individueel geval de oorzaak is geweest.
Voor Yvon draait het programma vooral om het begrijpen van een ingewikkelde kwestie die sinds de diagnose van haar broer een belangrijke plaats in haar leven heeft gekregen.
De persoonlijke betrokkenheid van de presentatrice loopt daarmee als een rode draad door de serie.
Haar familie werd onverwacht geconfronteerd met een ingrijpende diagnose. Tegelijkertijd had ze door haar werk al jarenlang contact met een sector die een centrale rol speelt in het maatschappelijke debat over het gebruik van bestrijdingsmiddelen.
Die twee werelden komen nu samen in De boer, de broer, de zus en de ziekte.
Het tweeluik is vanaf zondag 11 oktober te zien en geeft kijkers de gelegenheid om de zoektocht van Yvon te volgen.
Daarbij wil ze niet alleen aandacht besteden aan wetenschappelijke inzichten, maar ook aan de mensen die dagelijks met de gevolgen van deze discussie te maken hebben.
De presentatrice hoopt dat haar programma bijdraagt aan meer begrip voor de verschillende standpunten.
Ze merkt dat ingewikkelde maatschappelijke onderwerpen volgens haar tegenwoordig vaak worden teruggebracht tot een keuze tussen twee uitersten.
Mensen worden dan al snel gezien als voorstander of tegenstander, terwijl de werkelijkheid volgens haar veel meer kanten heeft.
‘Complexe vraagstukken worden tegenwoordig vaak teruggebracht tot voor- of tegenstanders, terwijl de werkelijkheid veel genuanceerder is’, zegt ze.
Met haar nieuwe serie wil ze daarom vooral ruimte creëren voor een gesprek waarin mensen bereid zijn naar elkaar te luisteren.
Dat is voor haar misschien wel net zo belangrijk als het stellen van de vragen waarmee haar persoonlijke zoektocht begon.
De diagnose van haar broer heeft Yvon niet alleen aan het denken gezet over zijn gezondheid, maar ook over een onderwerp dat raakt aan de manier waarop Nederland voedsel produceert.
Na meer dan twintig jaar waarin ze voor televisie vooral het leven van boeren en hun zoektocht naar liefde volgde, gebruikt ze haar ervaring op het platteland nu voor een heel ander verhaal.
Een verhaal waarin familie, wetenschap, landbouw en maatschappelijke zorgen samenkomen.
Of het programma alle vragen die Yvon bezighouden zal beantwoorden, is niet duidelijk. Maar haar doel is wel helder: meer bewustwording creëren en voorkomen dat een ingewikkelde discussie wordt teruggebracht tot simpele tegenstellingen.
Maar wat vind jij: moeten mogelijke gezondheidsrisico’s zwaarder wegen dan de economische belangen van boeren, zelfs wanneer hun bedrijven daardoor onder druk komen te staan? Laat weten hoe jij hierover denkt in de reacties.
