Uit de spotlights, maar niet uit het leven: zo gaat het nu met Kees van Kooten

Het is inmiddels meer dan een kwart eeuw geleden dat Kees van Kooten definitief de televisiestudio achter zich liet. Samen met Wim de Bie werd hij een cultureel ijkpunt, maar sinds zijn afscheid in 1998 koos hij bewust voor stilte, afstand en een ander ritme. Hoe ziet zijn leven er vandaag uit, op 84-jarige leeftijd?

Van Kooten werd op 10 augustus 1941 geboren in Den Haag. Al vroeg bleek zijn liefde voor taal en observatie. Op het Dalton Lyceum ontstond een vriendschap die zijn leven zou bepalen: die met klasgenoot Wim de Bie. Hun gedeelde gevoel voor satire en scherpzinnigheid vormde de basis voor een samenwerking die decennialang het publieke debat zou kleuren.

Na zijn diensttijd belandde Van Kooten kort in de reclamewereld, waar hij zijn talent voor taal verder aanscherpte. Niet veel later veroverden hij en De Bie radio en televisie met programma’s en typetjes die het dagelijks leven genadeloos fileerden. Hun grote doorbraak kwam met het VPRO-programma Keek op de Week, waarin nieuws en politiek wekelijks werden ontleed via figuren die nog altijd tot het collectieve geheugen behoren.

Parallel aan zijn tv-werk groeide Van Kooten uit tot een geliefd schrijver. Zijn boeken, variërend van scherpe taalcolumns tot intiem autobiografisch werk, werden breed gelezen en geroemd. Met titels als Treitertrends, Modermismen en Annie bewees hij dat zijn pen net zo trefzeker was als zijn televisiepersonages. In 2013 schreef hij het Boekenweekgeschenk De Verrekijker, een bekroning van zijn literaire loopbaan.

In 1998 trok hij de lijn onder zijn tv-carrière. De intensiteit van het werk en de jarenlange druk maakten plaats voor rust. Van Kooten verdween bewust uit de schijnwerpers en bouwde zijn creatieve leven langzaam opnieuw op, vooral via schrijven en kleinschalige optredens waarbij hij voorlas uit eigen werk.

Vandaag woont hij met zijn vrouw Barbara, met wie hij sinds 1968 getrouwd is, in een appartement in Amsterdam. Zijn dagelijks leven veranderde ingrijpend na een ernstige bekkenbreuk, opgelopen na een ongeluk in huis. De revalidatie was zwaar en langdurig; opnieuw leren lopen vergde jaren. Toch vond hij stap voor stap zijn balans terug.

Zijn dagen vult hij nu met lezen, het volgen van de actualiteit en het ordenen van een omvangrijk persoonlijk archief. Een belangrijk deel daarvan staat in het teken van herinneringen. De dood van Wim de Bie in 2023, kort na het verlies van Remco Campert en Werner Herbers, raakte hem diep. Van Kooten werkt sindsdien aan persoonlijke notities en verhalen waarin hij die vriendschappen vastlegt. Ook zoon Kasper van Kooten houdt die erfenis levend, onder meer met een muzikale ode tijdens zijn voorstelling Van Kooten en de Beat. Zo blijft het werk, en de geest, voortleven.